Volksempfänger 1933-1945

DKE38

De "Deutscher Kleinempfänger" (DKE) is een radiotoestel dat tussen 1938 en 1945 in grote aantallen is geproduceerd. De DKE is in 1938 ontstaan op vraag van de Duitse regering. De opdracht was om een ontvanger te ontwerpen die op gelijkspanning en wisselspanning kon werken en die slechts de helft zou mogen kosten van de volksempfänger VE301dyn. Zo'n zeventien fabrikanten dienden een voorstel in.
De firma Lorenz kwam daarbij als beste en meest geschikte uit de bus.

De DKE is een één-lamps (plus gelijkrichter) rechtuitontvanger, voorzien van een donkerbruine bakelieten behuizing. Het ontvangstbereik loopt van 200 tot 600 meter en van 800 tot 2000 meter. De omschakeling van het bereik vindt plaats wanneer het afstemrad wordt doorgedraaid van de witte cijfers naar de rode cijfers (en omgekeerd). De linker draaiknop is de volumeregelaar, de rechter bedient de terugkoppeling. De netschakelaar bevindt zich aan de achterzijde van het toestel.

Deze radio's zijn door verschillende fabrikanten gebouwd. De desbetreffende fabrikant staat meestal op de achterwand vermeld.

Deutscher Kleinempfänger betekent letterlijk vertaald "kleine Duitse ontvanger". De DKE38 was inderdaad een goedkope ontvanger, ontworpen voor massa-produktie en bedoeld om te worden beluisterd in zoveel mogelijk Duitse woningen.

Het ontwerp is simpel en hoewel voldoende om sterkere lokale stations te kunnen ontvangen is een goede antenne, wat geduld en een scherp gehoor vereist om iets meer dan dat uit de lucht te kunnen plukken.

De DKE 38 was het apparaat dat de meeste aandacht trok op de 15de Rundfunkausstellung in 1938, bij een verkoopprijs van slechts 35 Rijksmark.

Het was ook mogelijk om te kopen op afbetaling. Bij een aanbetaling van 5 Rijksmark kon het apparaat in 15 termijnen van 2,30 Rijksmark elk worden afbetaald. Per oktober 1938 waren al meer dan 220.000 stuks geproduceerd, per eind 1938 waren 700.000 stuks gepland.

De Deutscher Kleinempfänger is een universeel toestel dat werkt op zowel gelijkspanning- als wisselspanning met spanningen tussen 100 en 240 Volt. Om het opgenomen vermogen te beperken werd een nieuwe reeks lampen ontwikkeld waaronder de dubbellamp VCL11 en de gelijkrichter VY2. De triode van de VCL11 is geschakeld als audion, de tetrode als eindversterker.

Het chassis is samengesteld uit geperst isolatiemateriaal, evenals het chassis van de elektromagnetische luidspreker (z.g. Freischwinger). Als detectorspoel is de spoel met ijzerpoederkern toegepast zoals ook wordt gebruikt in de volksontvanger VE301. De koppeling van de antenne is continue instelbaar (volumeregeling).

De twee Duitse adelaars van de VE301dyn zijn hier vervangen door één exemplaar, boven het afstemrad.
Tussen 1938 en 1944 werden om en bij de 2.400.000 stuks gemaakt

Door zijn simpel ontwerp en gemakkelijke manier van produceren was de DKE tot 1950 in productie, uiteraard zonder de afbeelding van de adelaar. Hier een originele handleiding uit mijn verzameling : Handleiding DKE.

 

Kenmerken

 
Merknaam
Graetz Radio
Land van herkomst Duitsland
Type DKE38
Serienummer 640886
Bouwjaar 1938 - 1944
Kast Bakeliet
Buizen VCL11 - VY2
Golfbereik LG 150-500kHz en MG 500-1500kHz
Voedingsspanning AC of DC 220-240V, 150V of 110-130V instelbaar via aftakkingen op voedingstransformator
Bijzonderheden
  • éénkringsontvanger
  • ingebouwde, hoogohmige luidspreker
  • gevoeligheid 1,0mV
  • selectiviteit 3%
  • verbruik 15W
  • antenneaansluitingen E(rde) A1 A2 A3 aan achterzijde
  • netschakelaar aan achterzijde
  • golfbereikschakelaar gecobineerd met afstemrad
  • afstemming d.m.v. een variabele afstemcondensator
  • volumeregeling via antennekring
  • minimaal gebruik van metaal, slechts 25% koper en ijzer nodig vergeleken met vorige types volksontvanger
  • geperst kartonnen luidsprekerframe in vergelijking met metalen frame bij vorige types volksontvanger
  • Verzamelstatus Gerestaureerd. Werkt prima. Klein stukje bakeliet afgebroken bovenaan de kast.
    Vooraanzicht
    Afstemrad met daarboven de Duitse adelaar
    Rugwand
    Inwendig, links twee herstelde condensatoren (voeding).
    Moderne condensatoren werden in de oude behuizing gemonteerd.
    Het geheel werd met kaarsvet opnieuw ingekapseld.
    Inwendig (2)
    Inwendig (3)
    Typeplaatje

    TERUG